ریسک تتر برای کاربران ایرانی؛ آیا کیف‌پول شخصی کافی است؟

تتر برای بسیاری از کاربران ایرانی فقط ابزار معامله نیست؛ راهی برای نگهداری ارزش دلاری و جابه‌جایی سریع دارایی است. گزارش TRM Labs درباره سه‌ماهه نخست ۲۰۲۶ نیز می‌گوید استفاده خرد از رمزارز در ایران همچنان تا حد زیادی بر استیبل‌کوین‌های دلاری، به‌ویژه USDT، استوار است.

هم‌زمان، اقدامات تحریمی علیه زیرساخت رمزارز مرتبط با ایران افزایش یافته است. وزارت خزانه‌داری آمریکا در خرداد ۱۴۰۵ چند صرافی ایرانی از جمله نوبیتکس را تحریم کرد و در تیر همان سال چهار آدرس مرتبط با بانک مرکزی ایران به فهرست تحریم اضافه شدند. طبق تحلیل Chainalysis، حدود ۱۳۱ میلیون دلار USDT موجود در آن چهار آدرس بلافاصله توسط صادرکننده مسدود شد.

این ارقام مربوط به آدرس‌های مشخص‌شده در اقدامات تحریمی‌اند و به این معنا نیستند که هر کیف‌پول متعلق به یک کاربر ایرانی خودکار مسدود می‌شود. با این حال، آن‌ها به‌روشنی نشان می‌دهند که USDT از نظر فنی قابل توقف است.

USDT برخلاف بیت‌کوین یک دارایی بدون صادرکننده مرکزی نیست. شرکت Tether قرارداد هوشمند این توکن را کنترل می‌کند و می‌تواند آدرس‌های مشخص را در شبکه‌هایی مانند ترون و اتریوم در فهرست مسدود قرار دهد. در این حالت توکن همچنان در آدرس دیده می‌شود، اما امکان انتقال آن وجود ندارد.

تتر اعلام کرده است که کنترل‌های مرتبط با فهرست تحریم OFAC را در بازار ثانویه نیز اجرا می‌کند و با درخواست نهادهای قانونی برای محدود کردن آدرس‌های مشخص همکاری دارد. این شرکت در فروردین ۱۴۰۵ نیز از همکاری برای مسدودسازی بیش از ۳۴۴ میلیون دلار USDT در دو آدرس خبر داد.

همچنین در شرایط استفاده مستقیم از خدمات Tether، ایران در فهرست حوزه‌های قضایی ممنوع قرار دارد. این محدودیت با داشتن USDT در یک کیف‌پول غیرامانی یک موضوع یکسان نیست، اما سطح ریسک حقوقی کاربران ایرانی را نشان می‌دهد.

انتقال دارایی از صرافی به کیف‌پولی که کلید آن در اختیار خود کاربر است، ریسک عملیاتی صرافی را کاهش می‌دهد. اگر صرافی برداشت را متوقف کند، دچار حمله سایبری شود یا دسترسی کاربر را محدود کند، دارایی موجود در کیف‌پول شخصی مستقیماً به حساب صرافی وابسته نیست.

این رفتار در بازار ایران نیز قابل مشاهده است. Chainalysis گزارش کرده پس از تشدید تنش‌ها در اسفند ۱۴۰۴، خروج دارایی از صرافی‌های ایرانی افزایش یافت و نزدیک به ۶۰ درصد کیف‌پول‌های بزرگ دریافت‌کننده، دارایی را نگه داشتند؛ نشانه‌ای احتمالی از حرکت بلندمدت‌تر به سمت خودحضانتی.

اما کیف‌پول شخصی قابلیت مسدودسازی خود توکن USDT را حذف نمی‌کند. صادرکننده همچنان می‌تواند یک آدرس مشخص را محدود کند. خودحضانتی ریسک صرافی را کم می‌کند، نه ریسک صادرکننده استیبل‌کوین را.

عبارت «امن نگه داشتن رمزارز» چند ریسک متفاوت را کنار هم قرار می‌دهد. انتخاب درست زمانی ممکن است که هرکدام جداگانه دیده شوند.

هیچ ترکیبی تمام ریسک‌ها را حذف نمی‌کند. هدف، جلوگیری از تمرکز همه دارایی در یک نقطه شکست و انتخاب روشی متناسب با دانش و نیاز واقعی کاربر است.

روند بازار ایران به سمت حساسیت بیشتر کاربران نسبت به نگهداری دارایی در صرافی‌ها حرکت کرده است. این تغییر می‌تواند ریسک توقف برداشت یا اختلال صرافی را کاهش دهد، اما درباره USDT یک نکته کلیدی باقی می‌ماند: کنترل کلید خصوصی به معنی کنترل کامل بر قرارداد تتر نیست.

برای کاربر ایرانی، تصمیم آگاهانه یعنی تفکیک ریسک صرافی، صادرکننده، شبکه و نگهداری شخصی. کیف‌پول شخصی ابزار مهمی است، اما راه‌حل جادویی نیست و بدون دانش امنیتی می‌تواند ریسک تازه‌ای ایجاد کند.